Strategija masovne energetske obnove zgrada (Renovation Wave Strategy) u Evropskoj uniji (EU), koju je  objavila Evropska komisija, ima za cilj smanjenje emisija gasova staklene bašte, povećanje ponovne upotrebe i reciklaže materijala, podsticanje privrednog oporavka nakon pandemije COVID-19, smanjenje energetskog siromaštva i podršku ostvarenju cilja EU da postane klimatski neutralna do 2050. godine.

U Strategiji se navode tri ključne oblasti : dekarbonizacija sistema grijanja i hlađenja, rješavanje problema energetskog siromaštva i energetski najneefikasnijih zgrada te obnova javnih zgrada kao što su škole, bolnice i javne uprave.  Predlaže se uklanjanje postojećih prepreka u cijelom lancu obnove – od faze osmišljavanja projekta do njegova finansiranja i završetka – nizom mjera politike, instrumenata finansiranja i tehničke pomoći.

Strategija će obuhvatiti sljedeće glavne mjere:

  • strože propise, standarde i informacije o energetskoj efikasnosti zgrada kako bi se uspostavili bolji podsticaji za obnovu javnog i privatnog sektora, uključujući postupno uvođenje obaveznih minimalnih standarda energetske efikasnosti za postojeće zgrade, ažurirana pravila za energetske certifikate i moguće proširenje zahtjeva za obnovu zgrada za javni sektor
  • pristupačne i ciljane modele finansiranja kao što su vodeće inicijative Mehanizma za oporavak i otpornost „Renovate” i „Power Up” u okviru instrumenta Next Generation EU
  • različite izvora finansiranja i višestruke podsticaje za privatno finansiranje
  • povećanje kapaciteta za pripremu i sprovđenje projekata obnove, od tehničke pomoći nacionalnim i lokalnim tijelima do osposobljavanja i razvoja vještina za radnike na novim zelenim radnim mjestima
  • širenje tržišta za održive građevinske proizvode i usluge, uključujući integraciju novih prirodnih materijala i rješenja; revidirano zakonodavstvo o stavljanju na tržište građevinskih proizvoda te ciljeve ponovne upotrebe i povrata materijala
  • podsticanje pristupa na lokalnom nivou radi integracije rješenja u oblasti obnovljivih izvora i digitalizacije te stvaranja područja s nultom potrošnjom energije, u kojima potrošači postaju i proizvođaci –  potrošaci koji prodaju energiju mreži.

Strategija takođe predviđa stvaranje “Novog evropskog Bauhausa,” što je nedavno najavila predsednica Evropske komisije Ursula fon der Lajen. Time bi se izgradila i njegovala nova evropska estetika koja bi kombinovala pristupačno i umjetničko i uskladila održivost sa stilom, saopštila je Komisija.

Revizijom Direktive o obnovljivoj energiji podstaknuće  se razvoj sistema grijanja i hlađenja iz obnovljivih izvora te definirati minimalne nivoe korištenja energije iz obnovljivih izvora u zgradama. Komisija će ispitati i kako bi se budzetska sredstva EU zajedno s prihodima iz sistema EU za trgovanje emisijama (EU ETS) mogla upotrijebiti za finansiranje nacionalnih programa energetske efikasnosti i uštede za stanovništvo s nižim prihodima.

Dodatno će se razraditi okvir za ekološki dizajn kako bi se omogućila i promovisala upotreba  efikasnih proizvoda u zgradama.

U tekstu  strategije ukazuje  se da je kriza uzrokovana  COVID-19 podsjetila  na važnost zgrada u  svakodnevnom životu i njihove nedostatke, te da je  tokom pandemije milionima Evropljana dom je bio središnja tačka života: kancelarija za one koji su počeli  da rade od kuće, improvizovani dječji vrtić za mališane ili škola za učenike, baza za kupovinu preko interneta i mjesto za provođenje slobodnog vremena.

Ujedno se naglašava da se ulaganjem u zgrade može se podstaknuti razvoj građevinskog sektora i makroekonomija. Aktivnosti u oblasti obnove vrlo su intenzivne, stvaraju radna mjesta i omogućavaju ulaganja koja se često zasnivaju na lokalnim  lancima snabdijevanja, podstiču potražnju za energetski visokoefikasnom opremom, povećavaju otpornost na klimatske promjene i dugoročno povećavaju vrijednost nekretnina.

Komisija ukazuje da su politika i finansijska sredstva Evrope već  pozitivno uticali na energetsku efikasnost novih zgrada koje sad troše samo polovinu energije u poređenju sa zgradama izgrađenim prije više od 20 godina. Međutim, 85 % zgrada u Evropskoj uniji starije je od 20 godina, a očekuje se da će ih 2050. ostati 85 – 95 %. Talas  obnove potreban je kako bi se te zgrade uskladile sa standardima.

Više informacija dostupno je ovdje

https://ec.europa.eu/energy/sites/ener/files/eu_renovation_wave_strategy.pdf

Slika: Google Images

Izvor: ec.europa.eu