Modernizacija Direktive o audiovizuelnim medijskim uslugama (AVMSD)

/, EU, Novo/Modernizacija Direktive o audiovizuelnim medijskim uslugama (AVMSD)

Modernizacija Direktive o audiovizuelnim medijskim uslugama (AVMSD)

Više od milion građana Evropske unije direktno je zaposleno u audiovizuelnoj oblasti i medijima. To ne obuhvata samo tradicionalne medije kao što su radio, televizija i film, nego i, nakon pojave interneta, mnogobrojne nove medije, u rasponu od digitalnih publikacija do internetskih usluga. Evropska unija podstiče saradnju između država članica u ovoj oblasti i podržava njihovo djelovanje u kreativnom sektoru na osnovu  čl. 167 i 173 Ugovora o funkcionisanju Evropske unije.

Protokolom (br. 29) o sistemu javne radiodifuzije u državama članica Evropske unije koji je sastavni dio Ugovora o funkcionisanju Evropske unije, ukazuje se da je sistem javne radiodifuzije u državama članicama neposredno povezan s demokratskim, društvenim i kulturnim potrebama svakog društva i s potrebom očuvanja pluralizma medija.

Programom rada Evropske komisije za 2018. godinu – UJEDINJENIJA, SNAŽNIJA I DEMOKRATSKIJA UNIJA, u Prilogu III Prioritetni predlozi u postupku donošenja, u okviru stavke Povezano digitalno tržište, pored ostalog, kao prioritet predviđena je Modernizacija audiovizuelnog okvira .

Naime, Evropska unija  je 1989. donijela  Direktivu o „televiziji bez granica”, kojom  je utvrdila zajednički minimalni skup pravila koja vrijede na području čitavog EU-a, koja je  dopunjena 2007. i koja je prerasla u Direktivu o audiovizuelnim medijskim uslugama . Direktiva je 2010. kodifikovana- Direktiva (EU) Evropskog parlamenta i Savjeta 2010/13/EU o koordinaciji određenih odredaba utvrđenih zakonima i drugim propisima u državama članicama o pružanju audiovizuelnih medijskih usluga (Direktiva o audiovizuelnim medijskim uslugama) kojom su  utvrđene  osnove za otvoreno i pravedno tržište audiovizuelnih usluga EU-a.

Direktivom se utvrđuju pravne, regulatorne i upravne odredbe povezane s pružanjem i distribucijom audiovizuelnih medijskih usluga. Primjenjuje na pružaoce medijskih usluga u slučajevima kada se: sjedište pružaoca i uredničke odluke koje se donose o audiovizuelnoj medijskoj usluzi nalaze u istoj zemlji Evropske unije (EU); sjedište i audiovizuelne medijske usluge smješteni u različitim zemljama EU-a; pružalac usluga ima sjedište u zemlji EU-a, a odluke o audiovizuelnim medijskim uslugama donose se u trećoj zemlji; pružalac usluga koristi satelitskom uzlaznom vezom smještenom u zemlji EU-a; pružalac usluga koristi satelitskim kapacitetom koji pripada zemlji članici EU-a.

Njome su obuhvaćene sve audiovizuelne medijske usluge – tradicionalna televizija (linearna usluga) i video na zahtjev (nelinearne usluge) pa su za njih određeni opšti zahtjevi. Ti zahtjevi uključuju identifikaciju pružalaca medijskih usluga, zabranu širenja mržnje, dostupnost za osobe s invaliditetom, mjere za promovisanje evropskih djela, određene kvalitativne zahtjeve za komercijalnu komunikaciju, sponzorisanje i plasiranje proizvoda.

Usluge na zahtjev podliježu jednostavnijoj regulativi koja odgovara relativnom uticaju koje imaju na društvo u cjelini. S druge strane, televizijsko emitovanje podliježe strožim zahtjevima, posebno u oblasti  oglašavanja, zaštite maloljetnika i promocije i distribucije evropskih djela. Pri promociji  evropskih djela tokom emitovanja  pravilima se zahtijeva da se većina emitovanja rezerviše za evropska djela različitih žanrova, tako da  televizijske kuće moraju rezervirati najmanje 10 % svog vremena emitovanja ili programskog budžeta za evropska djela nezavisnih producenata, prema važećoj Direktivi. U slučaju usluga videa na zahtjev, države članice imaju veću slobodu u načinu promovisanja  evropskih djela – one, recimo, mogu uvesti mjere koje se odnose na udio evropskih djela u katalozima, mjere kojima se jamči istaknutost takvih djela ili se pružalac usluga videa na zahtjev obavezuju da da  finansijski doprinos pri produkciji i sticanju prava na takva djela.

Strategijom jedinstvenog digitalnog tržišta  za Evropu, predviđena je modernizacija Direktive o audiovizuelnim medijskim uslugama (AVMSD), u cilju uključivanja tržišnih, potrošačkih i tehnoloških promjena. Evropski parlament, a posebno Odbor za kulturu i obrazovanje, koji ima isključivu nadležnost u ovoj oblasti, tokom prošlog  saziva  u više navrata pozivao na takvu reviziju u svjetlu brzog tehnološkog razvoja i razvoja na tržištu, pojave novih pružalaca usluga i promjena ponašanja potrošaca, zbog čega su granice izmedu tradicionalnih usluga i usluga na zahtjev postale nejasne.

U svojoj Rezoluciji od 19. januara 2016. o aktu „Prema jedinstvenom digitalnom tržištu”, Rezoluciji od 12. marta 2014. o pripremi za podršku konvergenciju audiovizuelnog svijeta, Rezoluciji od 4. jula 2013. o hibridnoj televiziji i Rezoluciji od 22. maja 2013. o sprovođenju  Direktive o audiovizuelnim medijskim uslugama, Evropski parlament je pozvao Komisiju da ažurira  Direktivu, navodeći jasne preliminarne naznake o potrebi za takvom revizijom.

U skladu s tom obavezom i u skladu sa zahtjevima „Bolje regulative”, Komisija je izvršila ex post evaluaciju (takozvani „REFIT”). REFIT je dio programa Evropske  komisije za bolju regulativu, kojim  se osigurava da građani, preduzeća i društvo ostvare predviđene koristi od zakona EU-a uklanjajući birokratiju i uz snižene troškove. Njime se, takođe, nastoji pojednostavniti zakonodavstvo EU-a i učiniti ga razumljivijim.

U sklopu ovog programa, Komisija  je ocijenila efikasnost, djelotvornost, relevantnost, usklađenost i dodatu vrijednost Direktive o audiovizualnim medijskim uslugama i istakla  je oblasti u kojima ima prostora za pojednostavnjenje  bez ugrožavanja ciljeva AVMSD-a. Takođe, ex post evaluacijom utvrđeno je da su komercijalne komunikacije jedno područje u kojem bi se mogla osigurati veća fleksibilnost, posebno u pogledu televizijskih kuća.

Nakon toga, Evropska komisija je 25. maja 2016. godine, usvojila Predlog direktive Evropskog parlamenta i Savjeta o izmjeni Direktive 2010/13/EU o koordinaciji određenih odredaba utvrdenih zakonima i drugim propisima u državama članicama o pružanju audiovizuelnih medijskih usluga u pogledu promjenjivog stanja na tržištu (Direktiva o audiovizuelnim medijskim uslugama) i dostavila Evropskom parlamentu i Savjetu na usvajanje . Naime,  Komisija je ažurirala pravila o audiovizualnim djelatnostima EU-a i predstavila ciljani pristup internetskim platformama. 

Predlog izmjena  ove direktive i dalje se temelji na minimalnom usklađivanju. Međutim, traži se viši nivo usklađenosti jačanjem nezavisnosti  regulatornih tijela za audiovizuelne usluge. To je važna novost s obzirom na ključnu ulogu regulatornih tijela za audiovizuelne usluge u oblikovanju i očuvanju unutrašnjeg tržišta. Takođe, nezavisnost regulatornih tijela   je od velike važnosti za garantovanje pluralizma medija.

Predlogom direktive  na drugačiji način se definiše  termin  „program” koji znači niz pokretnih slika sa ili bez zvuka koji predstavlja pojedinačnu stavku u rasporedu ili katalogu koji je izradio pružalac  medijske usluge, uključujući cjelovečernje filmove, kratke video sadržaje, sportske događaje, komedije situacija, dokumentarne filmove, dječje programe i izvorne drame. Takođe, uvode se   termini „video zapis kojeg je izradio korisnik” koji  znači niz pokretnih slika sa ili bez zvuka koji tvori pojedinačnu stavku koju su jedan ili više korisnika izradili i /ili učitali na platformu za razmjenu video sadržaja jedan ili više korisnika;” kao i termin  „pružalac usluge platforme za razmjenu video sadržaja” koji znači fizičko ili pravno lice  koje pruža uslugu platforme za razmjenu video sadržaja.

U pogledu zaštite maloljetnika, predviđa se usklađivanje standarda zaštite za usluge televizijskog emitovanja ili usluge na zahtjev. Ovim  predlogom izmjena  Direkitive zahtijeva se da programi koji bi mogli naštetiti fizičkom, psihičkom ili moralnom razvoju maloljetnika budu dostupni samo na način kojim ce se osigurati da ih maloljetnici u načelu neće moći čuti ili vidjeti. To se primjenjuje nezavisno  od toga emituju li takve programe televizijske kuce ili ih pružaju pružaoci medijskih usluga na zahtjev.

Takode, predlaže se u pogledu promovisanja  evropskih djela određivanje pružaocima usluga na zahtjev obaveze da u svojim katalozima rezervišu najmanje 20 % udjela za evropska djela i da osiguraju primjereno isticanje takvih djela. Naime, dopustit će se državama članicama da određuju finansijske doprinose (direktna ulaganja ili nameti povezani s nacionalnim filmskim fondovima) za usluge na zahtjev u njihovoj nadležnosti te, u određenim okolnostima, onima s poslovnim nastanom u drugoj državi članici, ali usmjerenim na njihovu nacionalnu publiku. Kako bi se obezbijedilo  da se obavezama promocije  evropskih djela ne ugrožava razvoj tržišta i kako bi se omogućio ulazak novih aktera na tržište, takvi se zahtjevi ne bi trebali primjenjivati na privredna  društva koja nemaju znatnu prisutnost na tržištu, odnosno  na privredna  društva s niskim prometom.

Takođe, ukazuje se da se ovim  predlogom postiže ravnoteža konkurencije  i zaštite potrošaca uvodenjem, s jedne strane, veće fleksibilnosti za sve audiovizuelne medijske usluge o plasmanu proizvoda i sponzorstvu i povećana fleksibilnosti za televizijsko emitovanje.

Predlaže se da se ograničenje po satu zamijeni  dnevnim ograničenjem od 20 % oglašavanja u periodu  od 7:00 do 23:00. Istovremeno se predlaže da se filmovi proizvedeni za televiziju, kinematografska djela i vijesti mogu prekidati češce i pojedinačni reklamni spotovi bili bi prihvatljivi. S druge strane, budućom Direktivom pojačat će se i odredbe za zaštitu maloljetnika od neprimjerenih audiovizualnih komercijalnih komunikacija o hrani s visokim udjelom masnoća, soli / natrijuma i šecera i o alkoholnim pićima posticanjem, prema potrebi, donošenja kodeksa ponašanja na nivou EU-a.

Dodatna novost je proširenje  područja primjene na određene aspekte usluga platforme za razmjenu video sadržaja koje ne snose uredničku odgovornost za sadržaj koji pohranjuju, već organizuju  taj sadržaj različitim sredstvima.

Predlogom se, takođe,  jača uloga Grupe  evropskih regulatora za audiovizuelne medije (ERGA) dajući joj više nadležnosti  u pogledu savjetovanja Komisije i pomaganja Komisiji s dosljednim sprovođenjem  Direktive u svim državama članicama. Zbog toga će se Odluka Komisije od 3. februara 2014. o uspostavljanju  Evropske grupe regulatora za audiovizuelne medijske usluge staviti van snage kada Direktiva stupi na snagu.

Takođe, značajne novine odnose se i na regulatorna tijela država članica. Naime, Predlogom  direktive,  predviđeno je da svaka država članica imenuje jedno ili više nezavisnih nacionalnih nadležnih tijela, te da  države  članice obezbjeđuju uslove da su ona pravno odvojena i funkcionalno nezavisna od bilo kojeg drugog javnog ili privatnog tijela. Time se ne dovodi u pitanje mogućnosti država članica da uspostave regulatore koji izvršavaju nadzor nad različitim sektorima.

Istovremeno, predviđeno je da države članice  treba da obezbijede   da nacionalna regulatorna tijela izvršavaju svoja ovlašćenja nepristrano i transparentno i u skladu s ciljevima Direktive, posebno u skladu s medijskim pluralizmom, kulturnom različitosti, zaštitom potrošača, unutrašnjim tržištem i promovišući  poštenu konkurenciju.

Naime, Predlogom izmjena ove direktive, predviđeno je da rukovodilac/šef nacionalnog regulatornog tijela ili članovi tijela koje izvršavaju zadatke nacionalnog regulatornog tijela mogu biti razriješeni jedino ako više ne ispunjuju uslove potrebne za izvršavanje njihovih dužnosti koji su propisani unaprijed  nacionalnim zakonodavstom. Odluka o razrješenju objavljuje se zajedno s obrazloženjem.

Takođe, predloženom izmjenom se predviđa da države članice  treba da obezbijede  da nezavisna nacionalna regulatorna tijela imaju zasebne godišnje budžete, koji  se objavljuju, te da  države članice treba da  obezbijede i da nacionalna regulatorna tijela imaju primjerene finansijske i ljudske resurse kako bi mogla izvršavati dodijeljene nadležnosti  i aktivno učestvuju u ERGA-u i doprinose  njegovom radu.

Istovremeno, ovim predlogom je predviđeno da  države članice  treba da obezbijede  da na nacionalnom nivou   postoje efikasni mehanizmi u skladu s kojima svaki korisnik ili pružalac medijskih usluga ili platforme za razmjenu video sadržaja na kojeg utiče odluka nacionalnog regulatornog tijela ima pravo žalbe  protiv odluke žalbenom tijelu . Žalbeno tijelo nezavisno  je od stranka u žalbenom postupku.To žalbeno tijelo, koje bi trebalo da bude  sud, treba da je stručno da može efikasno izvršavati svoje zadatke. Do rješenja žalbe primjenjuje se odluka nacionalnog regulatornog tijela, osim ako su odobrene privremene mjere u skladu s nacionalnim pravom.

Evropski parlament i Savjet razmatrali su Predlog direktive, i nakon prvog čitanja u redovnom zakonodavnom postupku,  u maju 2017. godine,  podnijeti su odgovarajući amandmani, kako na tekstualni tako i na normativni dio predloga ove direktive.  Jedan broj amandmana odnosi se na cilj i  djelokrug Direktive, tj. odnose se  generalno  na pooštravanje odredbi EU o zaštiti djece od audiovizuelnih medijskih usluga, kao i onih o oglašavanju i promociji evropskih audiovizuelnih djela.

Ono što se može zaključiti iz Predloga direktive Evropske komisije COM/2016/0287 final2016/0151 (COD) 25.5.2016. i podnjetih amandmana, nakon prvog čitanja, ( nadležni odbor Evropskog parlamenta podnio je  82 amandmana od čega na narativni dio 41 amandman, a isto toliko na normativni dio), moguće promjene u Direktivi o audiovizuelnim medijskim uslugama najviše utiču na sljedeće aktere: nacionalne regulatore, javni medijski servis, usluge na zahtjev (usluga Catch- up TV , usluge gledanja na zahtjev, vijesti/portali), platforme za razmjenjivanje videozapisa (trenutno nijesu obuhvaćene područjem primjene Direktive o audiovizuelnim medijskim uslugama), samoregulatorne  organizacije, potrošače, uključujući maloljetnike, oglašivače i agencije za oglašavanje (posebno u pogledu komercijalnih komunikacija) i proizvođače i distributere nezaisnog sadržaja (posebno u odnosu na promociju  evropskih djela).

U fokusu Evropske unije u 2018.  u okviru prioriteta  Povezano jedinstveno digitalno tržište  su i: Usluge prekogranične dostave paketa ; Digitalni ugovori -određeni aspekti ugovora o isporuci digitalnog sadržaja ; Reforma telekomunikacija  ( Predlog direktive  o Evropskom zakoniku o elektronskim komunikacijama COM(2016)590 final 2016/0288 (COD) 14.9.2016. i Predlog uredbe o osnivanju Tijela evropskih regulatora za elektronske  komunikacije COM(2016)591 final 2016/0286(COD) 14.9.2016.) ; Autorska prava na jedinstvenom digitalnom tržištu ; Autorska prava i srodna prava u sektoru radiodifuzije (Prijedlog uredbe  Evropskog parlamenta i Savjeta  o utvrđivanju propisa o ostvarivanju autorskog prava i srodnih prava koja se primjenjuju na određena internetska emitovanja organizacija za radiodifuziju te reemitiranja televizijskih i radijskih programa COM(2016)594 final 2016/0284 (COD) 14.9.2016.) ; Direktiva o e-privatnosti idr.

 

ProLex  Consulting

IDEJOM DO CILJA

2018-01-11T12:58:57+00:00January 11th, 2018|Direktive, EU, Novo|