Nakon što je Evropski parlament  16. decembra dao svoju saglasnost, Savjet Evropske unije  je 17. decembra 2020. donio Uredbu kojom se utvrđuje Višegodišnji finansijski okvir  Evropske unije  za period 2021. – 2027.

Uredbom se za 27 država članica Evropske unije  predviđa dugoročni budžet Evropske unije, u iznosu od 1.074,3 milijarde eura, u što je uključen i Evropski razvojni fond. Zajedno s Instrumentom za oporavak ekonomije od posljedica Covida -19  od 750 milijardi eura, ukupni paket  iznosi   1.824,3 milijarde.

Za primjenu Instrumenta  Evropske unije za oporavak potrebno je odobrenje odnosno prihvatanje Odluke Savjeta EU o sistemu sopstvenih sredstava Evropske unije u svim državama članicama u skladu sa njihovim ustavnim odredbama i stavljanje van snage Odluke Savjeta o sistemu sopstvenih sredstava Evropske unije  iz 2014.

Evropski parlament i Savjet su  16. decembra 2020. donijeli Uredbu (EU) 2020/2092 o opštem režimu uslovljavanja za zaštitu budžeta Unije kojom se  utvrđuju pravila potrebna za zaštitu budžeta Evropske unije u slučaju povreda načelâ vladavine prava u državama članicama.

U smislu  ove uredbe vladavina prava  se odnosi  na vrijednost Unije sadržanu u članu 2 Ugovora o Evropskoj uniji, kojom su obuhvaćena načela zakonitosti što podrazumijeva transparentan, odgovoran, demokratski i pluralistički postupak donošenja zakona; pravne sigurnosti; zabrane proizvoljnosti izvršenja izvršnih ovlašćenja; efikasne sudske zaštite, uključujući pristup pravosuđu, koju sprovode nezavisni i nepristrani sudovi, takođe u pogledu osnovnih prava; podjele vlasti; te nediskriminacije i jednakosti pred zakonom.

Dio ovog paketa je Međuinstitucionalni sporazum između Evropskog parlamenta, Savjeta Evropske unije i Evropske komisije o budžetskoj  disciplini, saradnji u budžetskim pitanjima i dobrom finansijskom upravljanju te novim sopstvenim  sredstvima, uključujući plan za uvođenje novih sopstvenih sredstava. Međuinstitucionalni sporazum je stupio na snagu 16. decembra 2020. i zamjenjuje Međuinstitucionalni sporazum od 2. decembra 2013.

Višegodišnji finansijski okvir Evropske unije  za period 2021. – 2027.  sadrži sedam poglavlja:

  • Jedinstveno tržište, inovacije i digitalizacija
  • Kohezija, otpornost i vrijednosti
  • Prirodni resursi i životna sredina
  • Migracije i upravljanje granicama
  • Bezbjednost i odbrana
  • Susjedstvo i svijet
  • Evropska javna uprava

Dosad je realizirano pet višegodišnjih finansijskih okvira.Višegodišnji finansijski okvir, koji je imao oblik međuinstitucionalnog sporazuma, postao je pravno obavezujući akt Lisabonskim ugovorom. Uspostavlja se na period od najmanje pet godina i ima za cilj da osigura uredno kretanje rashoda Unije u okviru sopstvenih sredstava. Takođe sadrži odredbe koje se moraju poštovati prilikom usvajanja godišnjeg budžeta Unije, što ga čini temeljem njene finansijske discipline. Uredbom o višegodišnjem finansijskom okviru posebno  se utvrđuju gornje granice troškova za kategorije opšte potrošnje, tzv. naslova.

Integralni tekst Uredbe EU o VFO 2021-2027. dostupan ovdje https://eur-lex.europa.eu/legal-content/HR/TXT/?uri=uriserv%3AOJ.LI.2020.433.01.0011.01.HRV&toc=OJ%3AL%3A2020%3A433I%3ATOC

Slika: Google Images

Izvor: eur-lex.europa.eu/legal