Riječ je o Uredbi (EU) 2020/2092 Evropskog parlamenta i Savjeta od 16. decembra 2020.o opštem režimu uslovljavanja za zaštitu budžeta  Unije u slučaju povreda načelâ vladavine prava.

Uredbom se utvrđuju pravila potrebna za zaštitu budžeta Evropske unije u slučaju povreda načelâ vladavine prava u državama članicama.

Vladavina prava u smislu ove uredbe  odnosi se na vrijednost Unije sadržanu u članu 2 Ugovora o Evropskoj uniji. Njome su obuhvaćena načela zakonitosti što podrazumijeva transparentan, odgovoran, demokratski i pluralistički postupak donošenja zakona; pravne sigurnosti; zabrane proizvoljnosti izvršenja izvršnih ovlašćenja; efikasne sudske zaštite, uključujuđi pristup pravosuđu, koju sprovode nezavisni i nepristrani sudovi, takođe u pogledu osnovnih prava; podjele vlasti; te nediskriminacije i jednakosti pred zakonom. Vladavina prava tumači se uzimajući u obzir ostale vrijednosti i načela Evropske unije sadržane u članu 2 Ugovora o Evropskoj uniji.

Iako ne postoji hijerarhija kad je riječ o vrijednostima Unije, vladavina prava ključna je za zaštitu drugih vrijednosti na kojima se Unija temelji poput slobode, demokratije, jednakosti i poštovanja ljudskih prava. Poštovanje vladavine prava suštinski je povezano s poštovanjem demokratije i osnovnih prava, navodi se u preamboli ove uredbe.

U smislu ove uredbe na povrede načelâ vladavine prava može ukazivati sljedeće:

  • ugrožavanje nezavisnosti pravosuđa;
  • nesprječavanje, neispravljanje ili nesankcioniranje proizvoljnih ili nezakonitih odluka javnih tijela, uključujući tijela za sprovođenje zakona, uskraćivanje finansijskih i ljudskih resursa kojim se utiče na njihovo pravilno funkcionisanje ili propustanje da se obezbijedi nepostojanje sukoba interesa;
  • ograničavanje dostupnosti i efikasnosti pravnih lijekova, među ostalim ograničavajućim proceduralnim pravilima i nesprovođenje presuda ili ograničavanje djelotvorne istrage, krivičnog gonjenja  ili sankcioniranja povreda prava.

Kriteriji za pristupanje koje je 1993. utvrdilo Evropski savjet u Kopenhagenu i koje je 1995. dopunio Evropski Savjet  u Madridu ključni su uslovi koje zemlja kandidat mora  da zadovolji kako bi postala država članica Evropske unije, sadržani su u članu 49 Ugovora o Evropskoj uniji , navodi se, pored ostalog,  u preambuli ove uredbe.

Takođe, Uredbom su  definisane mjere za zaštitu budžeta Evropske unije, uslovi za nihovo donošenje i  postupak  za donošenje i ukidanje mjera .

Integralni tekst Uredbe o opštem režimu uslovljavanja za zaštitu budžeta  Unije u slučaju povreda načelâ vladavine prava  dostupan ovdje

https://eur-lex.europa.eu/legal-content/HR/TXT/?uri=uriserv%3AOJ.LI.2020.433.01.0001.01.HRV&toc=OJ%3AL%3A2020%3A433I%3ATOC

Slika: Google Images

Izvor: eur-lex.europa.eu/legal